4 daq.
Bank yoki tergovchi nomidan qilingan soxta qoʻngʻiroqni qanday aniqlash mumkin
Firibgar bank xodimi yoki tergovchi nomidan qoʻrqitib yoki shoshiltirib, kod, karta maʼlumoti yoxud tezda pul talab qilishi mumkin. Suhbatni tugatish va tashkilotni mustaqil topilgan rasmiy kanal orqali tekshirish xavfsizroq javobdir.
Qoʻngʻiroq qiluvchi “hisobingiz xavfda”, “sizning nomingizda kredit olinyapti” yoki “jinoyat ishiga aloqadorsiz” deb qoʻrqitishi mumkin. Telefon ekranidagi rasmiy raqamga oʻxshash raqam, lavozim yoki siz haqingizdagi ayrim maʼlumot qoʻngʻiroq qiluvchining vakolatli ekanini isbotlamaydi.
Bank nomidan qilingan soxta qoʻngʻiroq belgilari
Qoʻngʻiroq qiluvchi suhbat davomida PIN, CVV/CVC, bir martalik kod, ilova paroli yoki masofadan boshqarish dasturini soʻrasa, hech narsa bermang. “Pulni xavfsiz hisobga oʻtkazing”, “yangi kredit olib eski arizani bekor qiling” yoki “telefonni qoʻymang” degan koʻrsatmalar ham xavf belgisidir. Hisobda muammo boʻlsa ham, uni kiruvchi qoʻngʻiroq davomida hal qilish shart emas. Suhbatni tugatib, karta orqasidagi raqam, rasmiy ilova yoki manzilini oʻzingiz kiritgan rasmiy sayt orqali bankka qayta bogʻlaning.
Tergovchi yoki boshqa mansabdor nomidan qilingan soxta qoʻngʻiroq
Firibgar jarima, hibs yoki yaqin inson muammosi bilan qoʻrqitib, ishni “yopish” uchun zudlik bilan pul soʻrashi mumkin. Rasmiy jarayon telefon orqali shaxsiy karta yoki nomaʼlum hisobga tez pul oʻtkazish bilan hal qilinadi deb qabul qilmang. Ish raqami yoki xodim ismini aytishi ham yetarli dalil emas. Tegishli idoraning aloqa kanalini mustaqil topib, murojaat mavjudligini oʻzingiz tekshiring.
Qoʻngʻiroqqa xavfsiz javob
1. Maxfiy maʼlumot bermang va pul oʻtkazmang. 2. Qoʻngʻiroqni tugating; firibgarning ruxsatini kutmang. 3. Raqam, vaqt va aytilgan tashkilotni qayd eting. 4. Bank hisobini rasmiy ilovada tekshiring. 5. Bank yoki idoraga mustaqil topilgan rasmiy kanal orqali murojaat qiling. 6. Yaqinlaringizni ogohlantiring, ayniqsa ularga ham shunday qoʻngʻiroq qilinishi mumkin boʻlsa. Pul yoki kod berilgan boʻlsa, bank bilan kechiktirmay bogʻlanib, karta va hisobni himoyalash variantlarini soʻrang. Yozishma yoki audio yozuv mavjud boʻlsa, uni, shuningdek tranzaksiya va murojaat raqamlarini saqlang. Huquqni muhofaza qiluvchi organlarga xabar berishning amaldagi rasmiy tartibi ushbu maqola uchun tekshirilmagan.
Amaliy xulosalar
- Kiruvchi raqam va lavozimga tekshirmasdan ishonmang. - Bank kodi yoki parolini telefon orqali bermang. - “Xavfsiz hisob”ga pul oʻtkazmang. - Tashkilotni mustaqil rasmiy kanal orqali tekshiring.
Keyingi qadam
Bankingizning rasmiy aloqa raqamini karta yoki ilovadan tekshirib, telefoningizga tushunarli nom bilan saqlang.
Yaqin mavzular
Markaziy bank nomidan yuborilgan soxta antivirusni qanday aniqlash mumkin
Firibgarlar Markaziy bank yoki boshqa ishonchli tashkilot nomidan soxta virus ogohlantirishi yuborishi mumkin. Oynadagi tugmani bosmaslik, qurilmani tarmoqdan uzish va hisoblarni ishonchli qurilmadan himoyalash zararni cheklashga yordam berishi mumkin.
Shaxsiy maʼlumotlarni oʻzlashtirishni aniqlash va toʻxtatish
Firibgar shaxsiy yoki moliyaviy maʼlumotingizdan sizning nomingizda hisob ochish yoki pul olish uchun foydalanishi mumkin. Begona operatsiya yoki kreditni erta aniqlash, hisoblarga ruxsatsiz kirishni toʻxtatish va dalillarni saqlash zararni cheklashi mumkin.
Keng tarqalgan firibgarlik usullari va ularning belgilari
Firibgarlar bank, davlat idorasi, texnik yordam yoki sotuvchi nomidan ishonch uygʻotishga harakat qiladi. Shoshiltirish, maxfiy kod soʻrash va oldindan pul talab qilish suhbatni toʻxtatib, maʼlumotni mustaqil tekshirish uchun sababdir.