Ta'lim markazi

Moliyaviy bilimlar kutubxonasi

Kreditlar, byudjet, jamg'arma va firibgarlikdan himoya haqida amaliy materiallar. Barcha maqolalar rus va o'zbek tillarida mavjud.

Barcha materiallar

Kredit tarixi, qarzlar, jamg'arma va pul xavfsizligi haqida maqolalar.

Maqolalar: 184 · 2-sahifa, jami 8 ta

Yo‘l ayrilishidagi ko‘rsatkich ustuni, ro‘parasida xaritani ushlagan odam turibdi va to‘g‘ri yo‘nalishni tanlamoqda.
Tasdiqlangan4 daq.

Qarz boʻyicha maslahat xizmatini qanday tanlash kerak

Moliyaviy maslahatchi byudjet va qarzni qaytarish rejasini tushunishga yordam berishi mumkin. Xizmat vakolati, narxi, manfaatlari va shaxsiy maʼlumotdan foydalanishini tekshirmasdan shartnoma yoki toʻlovga rozi boʻlmang.

Oddiy tarozida bir pallada tangalar, ikkinchisida ko‘k belbogʻli blok turibdi va kichik figura muvozanatni sozlamoqda.
Tasdiqlangan4 daq.

Kredit asoslari: qarz olishdan oldin bilish kerak boʻlganlar

Kredit hozir mablagʻ olib, uni kelishilgan muddatda xarajatlari bilan qaytarish majburiyatidir. Mahsulot turi, toʻliq qiymat, toʻlov jadvali va kredit tarixiga taʼsirini birga baholash kerak.

Odam ko‘p tortmali kartoteka shkafiga papkani joylashtirmoqda, shkafning bitta tortmasi ochiq.
Tasdiqlangan4 daq.

Kredit byurosi nima va qanday ishlaydi

Kredit byurosi kreditorlardan kelgan kredit maʼlumotlarini yigʻib, hisobot shaklida taqdim etadi. Hisobotdagi maʼlumot manbasi va tuzatish tartibini tushunish xatoni toʻgʻri joyga yuborishga yordam beradi.

Boʻsh karta atrofida toʻrtta boshqotirma boʻlagi joylashgan, odam oxirgi boʻlakni joyiga qoʻymoqda.
Tasdiqlangan4 daq.

Kredit karta shartnomasidagi asosiy atamalar

Kredit limit, mavjud limit, hisobvaraq koʻchirmasi va minimal toʻlov turli tushunchalardir. Foiz va haqlar qanday ishlashini bilish kartani byudjetga mos boshqarishga yordam beradi.

Kichik koʻchat solingan idish yonida boʻsh karta tayanib turibdi, odam novdaga ehtiyotkorlik bilan tegmoqda.
Tasdiqlangan4 daq.

Salbiy kredit tarixida karta tanlash

Salbiy yoki qisqa kredit tarixiga moʻljallangan kartalar yuqori haq, past limit yoki garov talabiga ega boʻlishi mumkin. Tarixni tiklash uchun mahsulot hisobotga maʼlumot yuborishi va jami xarajati boshqariladigan boʻlishi kerak.

Ko‘k ko‘zchali yarim ochiq eshik va yonida osilgan bo‘sh tashrif belgilari ko‘rsatilgan.
Tasdiqlangan3 daq.

Kredit tekshiruvi va soʻrovlar qanday ishlaydi

Kredit hisoboti boʻyicha soʻrov kimdir maʼlum maqsadda kredit maʼlumotingizni tekshirganini koʻrsatadi. Soʻrov turi, rozilik va hisobotdagi yozuvni tekshirish keraksiz yoki begona murojaatni aniqlashga yordam beradi.

Tepaliklar orasidan o‘tgan uzun yo‘l bo‘ylab bir necha belgi turibdi, sayohatchi bu yo‘ldan sekin yurmoqda.
Tasdiqlangan3 daq.

Kredit tarixi nima va u qanday shakllanadi

Kredit tarixi qarz olish va uni qaytarish bilan bogʻliq maʼlumotlar yigʻindisidir. Toʻlov intizomi, mavjud majburiyatlar va arizalar kreditorning bahosiga taʼsir qilishi mumkin.

Turli shakldagi bloklardan minora, qo‘l esa ustiga yana bir blok qo‘ymoqda, ko‘k blok esa yoy shaklida.
Tasdiqlangan3 daq.

Kredit turlari tarkibi: skoring balliga taʼsir qiladimi

Turli majburiyatlar turli toʻlov usullarini koʻrsatadi va baʼzi modellar buni hisobga oladi. Biroq faqat xilma-xillik uchun keraksiz kredit olish xarajat va xavfni oshiradi.

Kichik uy maketi yonida ko‘k tugmali ko‘rsatkich paneli turibdi, odam unga barmog‘ini qo‘ygan.
Tasdiqlangan4 daq.

Skoring bali ipoteka foiz stavkasiga qanday taʼsir qiladi

Kreditor skoring balidan ipoteka xavfini baholashda foydalanishi mumkin. Yuqoriroq baho qulayroq shart ehtimolini oshiradi, ammo stavka garov, boshlangʻich badal, daromad va dastur talablariga ham bogʻliq.

Ikki kishi birgalikda katta kalitni ushlab turibdi, orqalarida yopiq eshik ramkasi bor.
Tasdiqlangan4 daq.

Uy sotib olish uchun qanday skoring bali kerak

Uy-joy krediti uchun barcha bank va dasturlarga mos yagona skoring bali yoʻq. Kreditor bal bilan birga daromad, qarz yuki, boshlangʻich badal, garov va hujjatlarni baholaydi.

Qavatli uy oldida qutini ko‘tarib turgan odam derazalarga qarab turibdi, bitta deraza ko‘k.
Tasdiqlangan3 daq.

Uy ijarasida skoring bali kerak boʻladimi

Ayrim mamlakatlarda uy egasi ijarachining kredit maʼlumotini tekshiradi, ammo bu amaliyotni Oʻzbekistonda umumiy qoida deb boʻlmaydi. Ijarada toʻlov qobiliyati, depozit, hujjatlar va shartnoma shartlari muhimroq boʻlishi mumkin.

Shaxs soʻqmoq boʻylab tinch oqimdan oʻtadigan tosh poyalardan ehtiyotkorlik bilan odimlab ketmoqda.
Tasdiqlangan4 daq.

Moliyaviy favqulodda vaziyatda nima qilish kerak

Daromad yoʻqolishi yoki kutilmagan katta xarajat paytida avval asosiy ehtiyojlar va yaqin toʻlovlarni himoya qilish kerak. Vaziyatni raqamlar bilan baholash, kreditor bilan erta bogʻlanish va shoshilinch olinadigan qimmat qarzdan saqlanish zararni cheklashi mumkin.

Qiya tog yonbagʻrida notekis bloklar, eng balandi koʻk, odam tayoq bilan unga ishora qilmoqda.
Tasdiqlangan5 daq.

Qarz lavinasi foiz xarajatini qanday kamaytiradi

Qarz lavinasi eng yuqori stavkali majburiyatni birinchi boʻlib kamaytirishga qaratilgan. Usul jami foizni tejashi mumkin, lekin uzoq davom etadigan birinchi bosqich uchun intizom talab qiladi.

Uchta qor koptogi kichigidan kattasigacha yoʻl boʻylab dumalamoqda, odam eng kichigini itarmoqda.
Tasdiqlangan4 daq.

Qarz qor uyumi usuli nima

Qarz qor uyumi usuli qoʻshimcha pulni eng kichik qoldiqli qarzga beradi. Tezroq yopilgan birinchi majburiyat motivatsiya yaratadi, ammo usul har doim eng kam foizli natijani bermaydi.

Ustunli kichik bino modeli, tepasida qoʻl tanga tashlamoqda, yonida qum soati.
Tasdiqlangan5 daq.

Omonat ochishdan oldin nimani tekshirish kerak

Omonat bankda pul saqlash va shartga muvofiq foiz olish mahsulotidir. Muddat, toʻldirish, yechish, kapitalizatsiya va kafolat shartlari daromad hamda likvidlikka taʼsir qiladi.

Ota yoki ona beshik yonida turibdi, beshik tepasida mobil osilgan.
Tasdiqlangan5 daq.

Farzand tugʻilishidan oldin oilaviy byudjetni tayyorlash

Farzand tugʻilishi tibbiy, kundalik va uzoq muddatli xarajatlarni oʻzgartiradi. Daromad kamayishi, parvarish xarajati va rasmiy nafaqa shartlarini oldindan tekshirish oilaga aniqroq reja beradi.

Uzun boʻsh chek lentasida bitta qator koʻk chiziq bilan oʻralgan, odam qalam bilan unga qaramoqda.
Tasdiqlangan4 daq.

Kredit kartasidagi begona yoki notoʻgʻri operatsiyani qanday nizolash kerak

Tanimagan operatsiya firibgarlik, notoʻgʻri summa esa hisob-kitob xatosi boʻlishi mumkin. Kartani himoyalash, dalillarni saqlash va bankka rasmiy kanal orqali tez murojaat qilish nizolash jarayonining asosidir.

Konvert usulida byudjet yuritish tasviri
Tasdiqlangan4 daq.

Konvert usulida byudjet yuritish

Konvert usuli ixtiyoriy xarajat toifalariga oldindan summa ajratib, limitni koʻrinadigan qiladi. Uni naqd konvert, alohida karta yoki raqamli jadval bilan moslashtirish mumkin.

Egri-bugri yoʻl va uch belgi, yoʻlda ryukzakli odam, belgilar uy, portfel va aravacha.
Tasdiqlangan5 daq.

Qaysi hayotiy voqealar soliq majburiyatiga taʼsir qilishi mumkin

Ish, oila, mulk va investitsiyadagi oʻzgarish soliqqa oid yangi hujjat yoki majburiyat yaratishi mumkin. Xorijiy soliq tizimlaridagi qoidalarni Oʻzbekistonga koʻchirish mumkin emas; oqibatlar shaxs maqomi va amaldagi normalarga bogʻliq.

Qoʻl rozetkadan vilkani sugʻurib, qurilmani tarmoqdan uzmoqda, yonida esa soxta ogohlantirish oynasi suzib turibdi.
Tasdiqlangan4 daq.

Markaziy bank nomidan yuborilgan soxta antivirusni qanday aniqlash mumkin

Firibgarlar Markaziy bank yoki boshqa ishonchli tashkilot nomidan soxta virus ogohlantirishi yuborishi mumkin. Oynadagi tugmani bosmaslik, qurilmani tarmoqdan uzish va hisoblarni ishonchli qurilmadan himoyalash zararni cheklashga yordam berishi mumkin.

Uch xil teri rangidagi qoʻllar jumboq boʻlaklarini birlashtirmoqda.
Tasdiqlangan5 daq.

Oila moliyasini birgalikda boshqarish

Oila byudjeti faqat raqamlar emas, umumiy maqsad va javobgarlik kelishuvidir. Muntazam suhbat, zaxira va hujjatlarni tartiblash kundalik hamda uzoq muddatli xavfni kamaytiradi.

Stolda ikki xil o‘lchov asbobi, ya’ni siferblatli ko‘rsatkich va chizg‘ich yonma-yon turibdi, odam ularni solishtirmoqda.
Tasdiqlangan3 daq.

FICO bali va boshqa kredit ballari oʻrtasidagi farq

FICO AQSh bozorida qoʻllanadigan xususiy kredit skoring modellaridan biridir, “kredit bali” esa umumiy tushuncha. Oʻzbekistondagi balni FICO diapazoni yoki talablari bilan toʻgʻridan-toʻgʻri solishtirish mumkin emas.

Ochiq kitob, ustida boʻsh nutq pufakchalari va yonida kitoblar stopkasi.
Tasdiqlangan5 daq.

Oʻquvchilar va talabalar uchun asosiy moliyaviy atamalar lugʻati

Moliyaviy atamalarni tushunish shartnoma, bank ilovasi va ish haqidagi maʼlumotni ishonchliroq oʻqishga yordam beradi. Bir atamaning huquqiy maʼnosi mahsulot va mamlakatga qarab farq qilishi mumkin.

Talaba ryukzak yonida daftarni koʻkragiga bosib turibdi, oyogʻi oldida penal va lampa.
Tasdiqlangan5 daq.

Talabalar uchun moliyaviy savodxonlik asoslari

Talabalikda daromad cheklangan, xarajat va taʼlim majburiyatlari esa oʻzgaruvchan boʻlishi mumkin. Oddiy byudjet, xavfsiz bank amaliyoti va qarz shartini tushunish keyingi mustaqillikka tayyorlaydi.